Για τους ηλικιωμένους, η υγεία είναι πολύ σημαντική
Προσεκτικός στην υγεία του και πιστός στον φαρμακοποιό του, αυτό είναι το πορτρέτο του ηλικιωμένου της τρίτης χιλιετίας. Και ενώ οι άνθρωποι είναι γενικά πιο υγιείς και ζουν περισσότερο, ωστόσο, εξακολουθούν να είναι κατά μέσο όρο γύρω στην ηλικία των 73 ετών που αρχίζουν τα πρώτα μεγάλα προβλήματα στην υγεία τους.
Τα τελευταία 20 χρόνια, έχει αλλάξει σημαντικά ο ορισμός αυτού που ονομάζουμε ηλικιωμένο. Οι ηλικιωμένοι έχουν πολύ καλύτερη υγεία από πριν. Το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται κατά τρεις μήνες το χρόνο και σε συνδυασμό με τη μείωση των δεικτών γονιμότητας, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της υγειονομικής περίθαλψης, έχουν πυροδοτήσει μια εντελώς νέα διαδικασία στην ανθρώπινη ιστορία: Τη γήρανση του παγκόσμιου πληθυσμού.
Σε ποια ηλικία γίνεσαι ηλικιωμένος;
Για τους φαρμακοποιούς και άλλους επαγγελματίες υγείας, ηλικιωμένοι θεωρούνται αυτοί που είναι σε ηλικία μεγαλύτερη των 65 ετών, η οποία συχνά συμπίπτει με τη συνταξιοδότηση. Ωστόσο, πολλοί δεν προετοιμάζονται για τη σύνταξη και αυτό έχει συνέπειες ψυχολογικές, ακόμη και ψυχοσωματικές όταν έρχεται η στιγμή της διακοπής της δραστηριότητας.
Ποιες είναι οι προτεραιότητες των ηλικιωμένων σήμερα;
Όταν φτάσουν σε ηλικία συνταξιοδότησης, προτεραιότητά τους είναι να ζήσουν καλά τα 20 περίπου χρόνια που έχουν μπροστά τους. Αυτό που έχει σημασία για τους ηλικιωμένους σήμερα είναι να σχεδιάσουν μια ζωή που να έχει νόημα και όχι να γεμίσουν αδέξια ένα κενό.
Μεταξύ των βασικών αναγκών που είναι κοινές για όλους τους τύπους ηλικιωμένων, των φτωχών καθώς και των πλουσίων, των πόλεων καθώς και της υπαίθρου, των νέων ηλικιωμένων καθώς και των αρκετά ηλικιωμένων, είναι πάνω απ’ όλα η ανάγκη να μείνουν σε επαφή. Είναι χαρούμενοι μόνο αν είναι σε επαφή με κάποιον, σύζυγο, παιδιά, οικογένεια, φίλους, συντροφιά…
Η δεύτερη μεγάλη ανάγκη είναι να παραμείνουν χρήσιμοι στους γύρω τους και ιδιαίτερα όταν φροντίζουν τα εγγόνια τους πολύ περισσότερο από ότι οι ίδιοι οι γονείς τους.
Η τρίτη ανάγκη και σημαντική, είναι να παραμείνουν υγιείς. Δεν είναι όμως μια ανάγκη αποκομμένη από την πραγματικότητα, διότι το επιθυμούν για να κάνουν αυτό που θέλουν να κάνουν, για να πετύχουν τους στόχους τους. Συνεπώς για τους ηλικιωμένους, η υγεία είναι πάνω από όλα το μέσο!
Πώς ορίζουμε τη σχέση τους με την υγεία γενικά και με τη φροντίδα ειδικότερα;
Οι μελέτες δείχνουν, ειδικότερα, ότι οι ηλικιωμένοι διατηρούν έναν εξαιρετικά ισχυρό δεσμό εμπιστοσύνης με τον γιατρό και τον φαρμακοποιό τους. Από εκεί και πέρα, ο φαρμακοποιός δεν είναι μόνο επαγγελματίας που καθησυχάζει και ενημερώνει, αλλά είναι και καθημερινός σύντροφος. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή.
Όσον αφορά τη φαρμακευτική αγωγή, οι ηλικιωμένοι έχουν μια μάλλον θετική εικόνα για αυτήν. Πάνω από το 80% άνω των 75 ετών λαμβάνουν φάρμακα πολλές φορές την ημέρα. Για αυτούς τα φάρμακα είναι ταυτόχρονα σύντροφοι ζωής, υποχρέωση, βοήθημα και μέσο για να ζήσουν καλύτερα…
Επειδή τουλάχιστον το ένα τρίτο των ηλικιωμένων αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα υγείας, ο φαρμακοποιός τους παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή τους. Ο δεσμός εμπιστοσύνης που τους δένει με αυτούς τους επαγγελματίες είναι πολύ ισχυρός.
Οι ηλικιωμένοι είναι πιστοί και προσκολλημένοι στους επαγγελματίες υγείας τους και συγκριτικά με τις άλλες γενιές, η γενιά αυτή των ηλικιωμένων έχει περισσότερο ανάγκη από μια διαπροσωπική επαφή. Θέλουν να ακούγονται και να λαμβάνονται υπόψη τα θέλω τους, ώστε να αισθάνονται ασφάλεια και φροντίδα. Είναι λοιπόν απαραίτητο να τους αντιμετωπίζουμε όπως όλους τους άλλους, χωρίς να τους στιγματίζουμε, φροντίζοντας ταυτόχρονα την άνεσή τους κατά την εξυπηρέτηση, δίνοντας έμφαση στην υποδοχή, στην εργονομία, στην καθοδήγηση και τέλος, στην εξατομικευμένη πρόταση!
Αυτά είναι μερικά από τα στοιχεία που ο φαρμακοποιός πρέπει να καλλιεργήσει στο φαρμακείο του. Μπορεί, για παράδειγμα, να δημιουργήσει έναν χώρο αφιερωμένο στις συμβουλές και στην παρακολούθηση για μία εξειδικευμένη εμπειρία πελάτη.
Τα προϊόντα που προορίζονται για ηλικίες άνω των 60, που αφορούν για παράδειγμα την καλλυντική περιποίηση, τα συμπληρώματα διατροφής ή ακόμη και ειδικά βοηθήματα ή εξοπλισμό, πρέπει να προσπαθήσουμε να τα προβάλλουμε στα φαρμακεία μέσω της κατάλληλης έκθεσης και ενημέρωσης. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η στροφή του κοινού αυτού προς αναζήτησή τους σε άλλα καταστήματα.
Οι μεγαλύτεροι μεσήλικες και οι νεότεροι ηλικιωμένοι έχουν ιδιαίτερες προτιμήσεις, ενώ είναι προσεκτικοί και αυστηροί στην επιλογή της μάρκας και των υποσχέσεών της. Για να τους κερδίσει κανείς πρέπει να διαθέτει άρτια εκπαίδευση προσφέροντας ακριβείς πληροφορίες, ώστε η αξία της αγοραστικής πρότασης να γίνεται κατανοητή. Και όλα αυτά, χωρίς να δείχνουμε ανυπομονησία, ακόμη και όταν το φαρμακείο είναι γεμάτο.
Αν τηρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, η ανταμοιβή δεν θα αργήσει. Η πελατεία αυτή θα αποδειχθεί πιστή και πολλές φορές πρόθυμη να ξοδέψει ακόμη και περισσότερα χρήματα.
Και με την τεχνολογία…;
Οι ηλικιωμένοι δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία όσο οι νεότεροι. Αποτελούν όμως σημαντικό μέρος του δικτυωμένου πληθυσμού, περνώντας κατά μέσο όρο 13 ώρες την εβδομάδα στο διαδίκτυο και στα social media, κυρίως αυτών που ειδικεύονται σε θέματα υγείας ή ταξιδιών.
ΑΣ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ….
- Παθοφυσιολογία της Γήρανσης
Η νεφρική λειτουργία φθίνει με την αύξηση της ηλικίας.
Αυτό συνεπάγεται μειωμένη κάθαρση για τα φάρμακα με νεφρικό μεταβολισμό.
Η ηπατική λειτουργία μεταβάλλεται με πιο περίπλοκο τρόπο. Από τη μια, η ενζυμική δραστηριότητα δεν μεταβάλλεται σημαντικά. Από την άλλη, υπάρχει σημαντική μείωση στον μεταβολισμό πρώτης διόδου.
Αλλάζει επίσης η σύσταση του σώματος. Η μείωση του όγκου των υγρών και της άλιπης μάζας αυξάνει το σχετικό ποσοστό λίπους. Κατά συνέπεια, μειώνεται ο όγκος κατανομής για τα υδατοδιαλυτά φάρμακα και αυξάνεται για τα λιποδιαλυτά φάρμακα. - Φαρμακευτική φροντίδα του γηριατρικού ασθενούς
Οι ανάγκες διαχείρισης της φαρμακοθεραπείας στους ηλικιωμένους ασθενείς είναι ιδιαίτερες, κυρίως λόγω πολυφαρμακείας που αυξάνει την πολυπλοκότητα της αγωγής των αλληλεπιδράσεων και δυσκολεύει τη συμμόρφωση.
Επίσης έχουμε περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες λόγω τροποποιημένης φαρμακοδυναμικής/φαρμακοκινητικής, μείωσης των φυσιολογικών εφεδρειών, και αυξημένης ευπάθειας. - Τι ρόλο μπορεί να διαδραματίσει ο φαρμακοποιός μέσα σε αυτό το πλαίσιο;
Οι φαρμακοποιοί μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην εξοικονόμηση πόρων για τα συστήματα υγείας. Οι προληπτικοί έλεγχοι στο φαρμακείο έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποδοτικοί, όταν στοχεύουν ασθενείς που ανήκουν σε ομάδες κινδύνου.
Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός, Αρχισυντάκτρια PHARMACY management ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, Χαραμή ΑΕ
