Η ασφάλεια και η υγεία στα φαρμακεία είναι κρίσιμες για τη διασφάλιση της προστασίας τόσο των εργαζομένων όσο και των πελατών. Το φαρμακείο είναι ένας χώρος στον οποίο γίνεται διαχείριση φαρμάκων και προϊόντων που σχετίζονται με την υγεία, και οι συνθήκες εργασίας πρέπει να πληρούν αυστηρές προδιαγραφές για να εξασφαλιστεί η σωστή διαχείριση αυτών των προϊόντων, η πρόληψη ατυχημάτων και η γενική ευημερία όλων των ατόμων που βρίσκονται στο φαρμακείο.
Η αποτελεσματική διαχείριση των επαγγελματικών κινδύνων με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας, υγείας και ευημερίας στην εργασία είναι προς όφελος τόσο των εργοδοτουμένων όσο και της ίδιας της επιχείρησης.
Όσον αφορά στον σχεδιασμό του υποστατικού, πρέπει να τηρούνται οι πρόνοιες των περί Προδιαγραφών, Ιδρύσεως και Λειτουργίας Φαρμακείων Ανοικτών στο κοινό Κανονισμών του 2000 και 2019, Κ.Δ.Π. 281/2000 και 161/2019.
Επιπρόσθετα, για όλα τα υποστατικά που χρησιμοποιούνται ως χώροι εργασίας ισχύουν οι Κανονισμοί Κ.Δ.Π. 174/2002 και όλες οι τροποποιήσεις τους. Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας Κυπριακή Δημοκρατία – Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας – Νομοθεσία
Ενδεικτικά, να αναφέρουμε τα ακόλουθα:
1. Υποδομές και Σχεδιασμός του Φαρμακείου
- Αερισμός και Φωτισμός: Τα φαρμακεία πρέπει να έχουν επαρκή φυσικό ή τεχνητό φωτισμό (ελάχιστη ένταση 500 lux) για να διασφαλίζεται η σωστή ορατότητα, σε όλους τους χώρους. Σημαντικός είναι επίσης ο αερισμός που πρέπει να είναι επαρκής (3-5 εναλλαγές), ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση επικίνδυνων ουσιών ή μικροβίων που μπορεί να μεταφέρει ένας πελάτης που ασθενεί.
- Κατάλληλη Διαρρύθμιση Χώρων: Η διαρρύθμιση του χώρου θα πρέπει να επιτρέπει εύκολη πρόσβαση στις εξόδους κινδύνου. Οι έξοδοι κινδύνου να είναι εφοδιασμένες με push bars και να έχουν την κατάλληλη σήμανση. Να υπάρχουν ελεύθεροι διάδρομοι σε όλα τα σημεία που υπάρχουν εργαζόμενοι και οι οδεύσεις διαφυγής να είναι καθαρές από οποιαδήποτε εμπόδια. Ο πυροσβεστικός εξοπλισμός να είναι προσβάσιμος και επίσης με κατάλληλη σήμανση για αν εντοπίζονται εύκολα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
- Ασφάλεια για τη Σωματική Υγεία: Οι εργαζόμενοι πρέπει να διαθέτουν εξοπλισμό που να εξασφαλίζει την καλή σωματική υγεία τους, όπως ράφια και πάγκοι σε σωστό ύψος για να αποφεύγονται τα προβλήματα με τη μέση ή άλλες σωματικές καταπονήσεις. Πρέπει να έχουν κατάλληλες σκάλες/ τριπόδια για να ανεβαίνουν με ασφάλεια σε ψηλότερα επίπεδα, καθώς και τις αντίστοιχες οδηγίες εργασίας.
2. Καθημερινές Εργασίες και Υγεία των Εργαζομένων
Η καθημερινή εργασία στα φαρμακεία περιλαμβάνει ποικίλες δραστηριότητες που μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. Ορισμένα βασικά ζητήματα περιλαμβάνουν:
- Χειρισμός Χημικών και Φαρμάκων: Ο χειρισμός των φαρμάκων, ιδιαίτερα αυτών που είναι χημικά επικίνδυνα (π.χ. τοξικά, ερεθιστικά ή εύφλεκτα), απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους που ενέχουν τα φάρμακα και να φέρουν κατά τον χειρισμό τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό, όπως γάντια, μάσκες και προστατευτικά γυαλιά. Επίσης η αποθήκευση τέτοιων σκευασμάτων θα πρέπει να είναι ανάλογη. Πληροφορίες υπάρχουν στα Δελτία Δεδομένων Ασφάλειας ή στα SPCs των φαρμακευτικών προϊόντων. Μπορούν να σας κατατοπίσουν και οι προμηθευτές τους.
- Επαφή με Παράπονα Πελατών: Οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι στην ασφαλή και ευγενική αντιμετώπιση των πελατών, οι οποίοι μπορεί να παρουσιάζουν υπερβολικές απαιτήσεις ή να βρίσκονται σε συναισθηματική αναστάτωση. Ο εκπαιδευμένος φαρμακοποιός θα έχει ένα σωστό χειρισμός αυτών των καταστάσεων και μπορεί να προλάβει ατυχήματα ή άλλα αρνητικά περιστατικά.
- Ασφαλής Χειρισμός Των Συστημάτων (Ηλεκτρονικών και Μηχανικών): Τα φαρμακεία χρησιμοποιούν συχνά συστήματα ηλεκτρονικής διαχείρισης συνταγών και αποθεμάτων, καθώς και αυτόματους συσκευαστές ή ζυγιστικά μηχανήματα. Η σωστή εκπαίδευση στη χρήση αυτών των συστημάτων είναι απαραίτητη για την αποφυγή ατυχημάτων ή λαθών.
- Πρόληψη Από Σωματικές Βλάβες: Η συχνή επανάληψη εργασιών, όπως η ανύψωση βαρέων αντικειμένων ή η στάσιμη εργασία ή η παρατεταμένη ορθοστασία, μπορεί να οδηγήσει σε μυοσκελετικά προβλήματα. Οι εργαζόμενοι πρέπει να εκπαιδεύονται σε σωστές τεχνικές ανύψωσης για να αποφεύγουν την καταπόνηση, πρέπει να έχουν κατάλληλα καθίσματα για ξεκούραση καθώς και διαλείμματα.
3. Ασφάλεια Στο Περιβάλλον του Φαρμακείου
- Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση: Η συνεχής εκπαίδευση των εργαζομένων στις διαδικασίες ασφάλειας είναι θεμελιώδης. Πρέπει να γνωρίζουν τις διαδικασίες ασφάλειας για την αποθήκευση και χρήση φαρμάκων, την καταπολέμηση επικίνδυνων καταστάσεων (π.χ. φωτιά ή διαρροή χημικών) και τις ενδεδειγμένες διαδικασίες σε περίπτωση ατυχήματος ή ασθένειας.
- Διαχείριση Αντιδράσεων Πελατών και Φαρμάκων: Οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για οποιαδήποτε αλλεργική αντίδραση ή παρενέργεια φαρμάκων που μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της συμβουλευτικής ή μετά την παράδοση του φαρμάκου. Η γνώση πρώτων βοηθειών είναι ζωτικής σημασίας. Επίσης, η γνώση για φαρμακο-επαγρύπνηση είναι πολύ σημαντική.
4. Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων
Όσον αφορά στη σωστή διαχείριση των θεμάτων ασφάλειας και υγείας, ένας εργοδότης ή αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο – σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία, έχει υποχρέωση να εφαρμόζει κατάλληλο σύστημα σύστημα διαχείρισης κινδύνων, εντός του οποίου να τηρείται το ακόλουθο Ειδικό Αρχείο Ασφάλειας και Υγείας που αποτελείται από τα πιο κάτω κατ’ ελάχιστο:
- Πολιτική Ασφάλειας και Υγείας
- Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνων
- Εσωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ)
- Διευθετήσεις για την εφαρμογή προληπτικών και προστατευτικών μέτρων
- Εκπαίδευση Εργοδότη / Προσωπικού για θέματα Α&Υ
- Εργατικά Ατυχήματα, Επαγγελματικές Ασθένειες και Επικίνδυνα Συμβάντα
- Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ)
- Διευθετήσεις Χειρισμού Εκτάκτων Περιστατικών
- Αρχείο συντήρησης μηχανημάτων/ εξοπλισμού
5. Συμπεράσματα
Καταληκτικά, η ασφάλεια και η υγεία στα φαρμακεία απαιτούν ολοκληρωμένη προσέγγιση που καλύπτει τόσο τις υποδομές όσο και τις καθημερινές εργασίες. Από τη σωστή διαρρύθμιση του χώρου και τη χρήση του κατάλληλου εξοπλισμού, μέχρι την εκπαίδευση των εργαζομένων και την εφαρμογή αυστηρών διαδικασιών. Κάθε ένα βήμα από όσα αναφέρθηκαν είναι κρίσιμο για την ασφαλή λειτουργία του φαρμακείου. Οι φαρμακοποιοί και οι εργαζόμενοι πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση και να τηρούν τους κανόνες ασφαλείας για να εξασφαλίσουν την προστασία της υγείας όλων, τόσο των εργαζομένων όσο και των πελατών.
Επιπλέον, η Ασφάλεια και Υγεία εφαρμόζεται όχι μόνο στην εργασία μας αλλά και στην καθημερινή μας ζωή. Κάθε χώρος – εργασιακός ή όχι – έχει τις ιδιαιτερότητές του και σωστό είναι, εάν δεν υπάρχει κατάλληλη εκπαίδευση, να ζητείται η βοήθεια των ΕΞΥΠΠ που είναι οι ειδικοί σύμβουλοι Ασφάλειας και Υγείας.
Πηγές:
– Νομοθεσίες Τμήμα Επιθεώρησης ΕργασίαςΚυπριακή Δημοκρατία – Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας – Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία
– Τμήμα Επιθεώρησης ΕργασίαςΚυπριακή Δημοκρατία – Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας – Καλώς Ήλθατε στο Διαδικτυακό μας Τόπο
Ηλιάνα Αντωνίου,
Υπεύθυνη Ασφάλειας και Υγείας, Όμιλος ΠΑΠΑΕΛΛΗΝΑΣ
