Τα ταξίδια συχνά σημαίνουν αλλαγή τοπίου... αλλά και μερικά πεπτικά προβλήματα, ανεπιθύμητα τσιμπήματα εντόμων ή μολυσματικές ασθένειες… που μπορούν να προληφθούν. Ο ρόλος του φαρμακοποιού είναι κεντρικός στην πρόβλεψη αυτών των προβλημάτων υγείας. Ακολουθεί μια επισκόπηση των βέλτιστων πρακτικών που πρέπει να υιοθετήσετε όταν αντιμετωπίζετε έναν πελάτη που φεύγει για ταξίδι.
Πέψη: Πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων
Η συντριπτική πλειονότητα γαστρεντερικών διαταραχών (80 έως 90%) οφείλονται σε βακτήρια, με συχνότερα την Escherichia coli. Η προέλευση είναι ιογενής (ροταϊός, νοροϊός κ.λπ.) μόνο στο 15% περίπου των λοιμώξεων. Από την άλλη, τα παράσιτα Giardia intestinalis, Cryptosporidium spp, Isospora belli, Cyclospora cayetanensis, Entamœba histolytica κ.ά., είναι συνήθως η αιτία μιας -ενδεχομένως- επίμονης οξείας διάρροιας μετά την επιστροφή στο σπίτι. Είναι φυσικά πιθανές και μη μολυσματικές αιτίες, όπως στρες, jet lag ή αλλαγή διατροφής.
Για τους παραπάνω λόγους συνιστάται στους ταξιδιώτες σε χώρες με επίφοβους διατροφικούς κινδύνους, τακτικό πλύσιμο χεριών, ιδιαίτερα πριν από τα γεύματα και μετά τη χρήση της τουαλέτας, με ακόλουθη χρήση αντισηπτικού. Κατανάλωση μόνο εμφιαλωμένου νερού και αποφυγή προσθήκης πάγου στα ροφήματα. Το γάλα να είναι παστεριωμένο ή βρασμένο. Επιπλέον, τονίστε την ιδιαίτερη προσοχή στα τρόφιμα που πωλούνται στον δρόμο και προτείνετε την αποφυγή κατανάλωσης παγωτού, ωμών λαχανικών, οστρακοειδών. Η κατανάλωση αυγών, κρεάτων και ψαριών δεν είναι επίφοβη, με καλό ψήσιμο και μαγείρεμα.
Η οξεία διάρροια των ταξιδιωτών, επηρεάζει έως και το 50% των ανθρώπων που ταξιδεύουν σε τροπικές χώρες. Η πρόληψη ξεκινά 5 έως 7 ημέρες πριν από το ταξίδι, με μια σειρά προβιοτικών (S. boulardii, L. rhamnosus GG, ή ένα μείγμα στελεχών) και συνεχίζεται σε όλο το ταξίδι. Αυτά τα προβιοτικά προάγουν την καλύτερη πεπτική ανοχή, ρυθμίζοντας την εντερική μικροχλωρίδα. Σε περιπτώσεις οξείας διάρροιας, διατίθενται διάφορες θεραπείες:
- Racecadotril: ένας αναστολέας της εγκεφαλινάσης, μειώνει τις εντερικές εκκρίσεις χωρίς να επιβραδύνει τη διέλευση. Προτιμάται σε περιπτώσεις πιθανής λοιμώδους προέλευσης.
- Λοπεραμίδη: ένα αντιδιαρροϊκό που επιβραδύνει τον εντερικό περισταλτισμό. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή, ιδιαίτερα σε παιδιά.
- Ενυδάτωση από το στόμα και λήψη ηλεκτρολυτών, που παραμένει η κύρια θεραπεία, ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους ή σε περιπτώσεις σοβαρής διάρροιας.
Για ναυτία και έμετο, μπορεί να προταθεί μετοπιμαζίνη ή τυποποιημένες κάψουλες τζίντζερ. Έχετε υπόψη σας τις αντενδείξεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις καρδιακής νόσου ή ταυτόχρονης χρήσης φαρμάκων που παρατείνουν το QT.
Κουνούπια και ελονοσία: διπλή πρόληψη
Η πρόληψη από τσιμπήματα κουνουπιών ισχύει μέρα και νύχτα. Βασίζεται σε μια συνδυασμένη στρατηγική αλλά κυρίως με εφαρμογή δερματικών απωθητικών, κατάλληλων για τη γεωγραφική περιοχή του ταξιδιού.
Περιοχές υψηλού κινδύνου
- DEET: έως 50% σε ενήλικες. Δεν συνιστάται κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.
- Ικαριδίνη: 20-25%, καλά ανεκτή, κατάλληλη για ηλικίες 2 ετών και άνω.
Περιοχές χαμηλού κινδύνου
- PMD (Citridiol®): 20-30%, κατάλληλο για ηλικίες 3 ετών και άνω. Λιγότερο αποτελεσματικό σε τροπικές περιοχές, θα πρέπει να αποφεύγεται σε μολυσμένες περιοχές.
Οδηγίες χρήσης: Εφαρμόστε επαρκή ποσότητα σε εκτεθειμένο δέρμα, αποφεύγοντας τους βλεννογόνους και τις περιοχές με βλάβες. Τέλος, είναι απαραίτητο να επαναλαμβάνεται η εφαρμογή κάθε 4 με 6 ώρες και μετά από κολύμπι ή υπερβολική εφίδρωση.
Φυσικά, τα μακριά, φαρδιά, και ανοιχτόχρωμα ρούχα, είναι η πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στα τσιμπήματα των κουνουπιών.
Χημειοπροφύλαξη από ελονοσία
Η ελονοσία μεταδίδεται από τα κουνούπια Anopheles και είναι πολύ διαδεδομένη στις τροπικές περιοχές. Ο αιτιολογικός παράγοντας είναι ένα παράσιτο του είδους Plasmodium.
Τα ανθελονοσιακά φάρμακα στοχεύουν κυρίως στην πρόληψη του κινδύνου μόλυνσης. Δεδομένου ότι κανένα προληπτικό μέσο από μόνο του δεν παρέχει πλήρη προστασία, η χημειοπροφύλαξη πρέπει να συνδυάζεται και με άλλα μέσα προστασίας από τα τσιμπήματα κουνουπιών. Η αποτελεσματικότητα προκύπτει από τον συνδυασμό των μεθόδων που χρησιμοποιούνται.
Εμβολιασμοί: Προβλέψτε, Συμβουλέψτε και Καθοδηγήστε
Ο εμβολιασμός προσαρμόζεται ανάλογα με τον προορισμό, τη χρονική περίοδο και τις συνθήκες της χώρας που επισκέπτεται κάποιος. Οι νόσοι για σχετικό εμβολιασμό, σε περίπτωση ταξιδιού είναι κυρίως : Κίτρινος Πυρετός, Μηνιγγοκκοκικές Λοιμώξεις, Τυφοειδής Πυρετός, Ηπατίτιδα Α ,Ηπατίτιδα Β, Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα, Εγκεφαλίτιδα από Κρότωνες, Λύσσα.
Σημείωση: Επί του παρόντος, οι φαρμακοποιοί δεν είσαστε ακόμη εξουσιοδοτημένοι να κάνετε εμβόλια για διεθνή ταξίδια. Στο μεταξύ, μπορείτε να εκμεταλλευτείτε την επίσκεψη του πελάτη σας στο φαρμακείο για να ελέγξετε το πρόγραμμα εμβολιασμών για αναμνηστικά.
Διάφοροι παράγοντες κινδύνου στο ταξίδι
Σε περίπτωση που ένας ασθενής ξεκινά μια νέα θεραπεία πριν από το ταξίδι του, υπενθυμίστε πως πρέπει να τηρεί τις οδηγίες του γιατρού και να ακολουθεί πιστά την αγωγή του. Σε περίπτωση που λαμβάνει χρόνια αγωγή, τονίστε τη σημασία της επάρκειας φαρμάκων και της σωστής αποθήκευσής τους.
Κίνδυνοι κατά τη μετάβαση
Τα αεροπορικά ταξίδια αποτελούν παράγοντα κινδύνου για φλεβική θρόμβωση. Οι ασθενείς που έχουν ιστορικό φλεβικής θρόμβωσης, παχυσαρκία, είναι καπνιστές, λαμβάνουν θεραπεία αντισύλληψης, είναι σε εγκυμοσύνη κ.λπ., θα πρέπει να εξοπλιστούν με κάλτσες σταδιακής συμπίεσης, για την αποφυγή θρομβικών επιπλοκών.
Κίνδυνοι στο νερό
Η επαφή με ορισμένες μέδουσες, κάποια ψάρια και κοράλλια, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μια δηλητηρίαση του οργανισμού. Επίσης, τα γλυκά νερά είναι συνήθεις περιοχές μετάδοσης παρασιτικών νόσων: Λεπτοσπείρωση, σχιστοσωμίαση.
Κίνδυνοι από τον ήλιο και τη θερμότητα
Η ανανέωση του αντηλιακού πρέπει να γίνεται κάθε 2 ώρες και σε επαρκή ποσότητα (2 mg/m2, ισοδύναμο με 6 κουταλάκια του γλυκού για έναν ενήλικα μέσης σωματικής διάπλασης). Η έκθεση στον ήλιο πρέπει να γίνεται σταδιακά. Η ένδυση πρέπει να είναι κατάλληλη με καλυπτικά, ανοιχτόχρωμα ρούχα, καπέλο και γυαλιά ηλίου. Παράλληλα, η υπέρμετρη έκθεση στον ήλιο ή η υπερβολική ζέστη μπορεί να οδηγήσουν σε θερμοπληξία: Υπερθερμία, με αρχικά έντονη εφίδρωση και μετά χωρίς εφίδρωση, εξάντληση, μειωμένη συνείδηση και αφυδάτωση. Η θερμοπληξία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Σε τέτοια περίπτωση, ο ασθενής πρέπει να καθίσει στη σκιά και να δροσιστεί με δροσερό αέρα και κρύο νερό.
Σχετικά με τα ζώα
Προσοχή σε ζώα που είναι δηλητηριώδη εξ επαφής (πετρόψαρα, δράκαινες κ.λπ.) ή λόγω κατανάλωσής τους. Επιπλέον, πολύ συχνά, τα θηλαστικά είναι η αιτία διάφορων ζωονόσων (ασθένεια από γρατσουνιά γάτας, σαλμονέλωση από χελώνες, σιγκέλλωση από πιθήκους κ.λπ.). Ακόμη, υπενθυμίστε ότι τα θηλαστικά που μπορεί να είναι φορείς λύσσας: Σκύλοι, γάτες, νυχτερίδες, μαϊμούδες κ.λπ.
Κιτ Πρώτων Βοηθειών, Εξοπλισμός και Φάρμακα
Μπορείτε να προτείνετε στους μελλοντικούς ταξιδιώτες τη δημιουργία ενός κιτ πρώτων βοηθειών ή την αγορά ενός ήδη έτοιμου από το φαρμακείο σας. Το «κιτ» αυτό να περιέχει προϊόντα που μπορεί να φανούν χρήσιμα όπως:
- Τοπικά προϊόντα καθαρισμού και αντισηψίας.
- Τοπικά ή γενικά αναλγητικά, σπασμολυτικά και αντιπυρετικά.
- Προϊόντα για την αντιμετώπιση ναυτίας, έμετου, διάρροιας ή δυσκοιλιότητας και ενδεχόμενων αλλεργιών.
- Εντομοαπωθητικά, και καταπραϋντικά κνησμού.
Τέλος ένας μικρός εξοπλισμός μπορεί να είναι πάντα χρήσιμος σε κάθε ταξίδι:
Θερμόμετρο, αποστειρωμένες κομπρέσες, γάντια, επίδεσμοι, ψαλίδι, αιμοστατικό σφουγγάρι/βαμβάκι, ταινία επίδεσης, λαβίδα θραύσης, θερμική κουβέρτα επιβίωσης.
Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός, Αρχισυντάκτρια PHARMACY management ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, Χαραμή ΑΕ
