Η εμμηνόπαυση είναι η περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας που χαρακτηρίζεται από τη διακοπή της ωορρηξίας και της περιόδου. Εξάψεις, κόπωση, ευερεθιστότητα, προβλήματα ύπνου... είναι τα περισσότερα συμπτώματα που εμφανίζονται. Εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών και γενικά γύρω στην ηλικία των 50 ετών.
Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Κατά τη γέννηση, κάθε κοριτσάκι γεννιέται με περιορισμένο απόθεμα ωοθυλακίων. Κατά τη λεγόμενη περίοδο της γεννητικής της δραστηριότητας, από την εφηβεία έως την εμμηνόπαυση, κάθε γυναίκα έχει εμμηνορροϊκούς κύκλους κατά τους οποίους είναι δυνατή η γονιμοποίηση.
Αυτή η ακολουθία κύκλων λαμβάνει χώρα μέχρι το τέλος του αποθέματος των ωοθυλακίων. Τότε η ορμονική παραγωγή προγεστερόνης και στη συνέχεια οιστρογόνων, πέφτει και σταματά. Η προεμμηνόπαυση είναι συνέπεια της πτώσης της παραγωγής προγεστερόνης. Η εμμηνόπαυση αρχίζει όταν η ορμονική παραγωγή οιστρογόνων σταματά.
Τα πιθανά προβλήματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση είναι δύο ειδών:
- τα συμπτώματα που προκαλεί (εξάψεις, αϋπνία, κόπωση, ευερεθιστότητα κ.λπ.)
- και τον αυξημένο κίνδυνο ορισμένων ασθενειών (οστεοπόρωση, καρδιαγγειακά νοσήματα).
Τα Συμπτώματα
Η εμμηνόπαυση συχνά συνοδεύεται από τις λεγόμενες κλιμακτηριακές διαταραχές (συμπτώματα που συνοδεύουν τις ορμονικές αλλαγές που σχετίζονται με τη διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών), των οποίων η ένταση ποικίλλει ανάλογα με τη γυναίκα. Αυτά οφείλονται σε ορμονική ανεπάρκεια οιστρογόνων και προγεστερόνης. Δεν είναι συστηματικά και σε κάποιες γυναίκες δεν εμφανίζονται καθόλου.
Εξάψεις: Συμβαίνουν σε επτά στις δέκα γυναίκες. Εμφανίζεται μια ξαφνική αίσθηση έντονης θερμότητας, που ανεβαίνει από τον κορμό στο πρόσωπο και το λαιμό και ακολουθείται από ερυθρότητα. Επίσης συχνά συνοδεύονται από αίσθημα παλμών, άφθονη εφίδρωση και ρίγη, που προηγούνται της επιστροφής στο φυσιολογικό.
Οι σύντομες εξάψεις σπάνια διαρκούν περισσότερο από λίγα λεπτά. Μπορεί να είναι περιστασιακές ή να εμφανίζονται πολλές φορές την ώρα. Εμφανίζονται ιδιαίτερα τη νύχτα και διαταράσσουν τον ύπνο. Εμφανίζονται επίσης κατά τη διάρκεια της ημέρας και ευνοούνται από τη θερμότητα του περιβάλλοντος, την κατανάλωση ενός γεύματος, το αλκοόλ, την άσκηση και το συναίσθημα. Εμφανίζονται για μερικούς μήνες μετά την εμμηνόπαυση, αλλά μερικές φορές διαρκούν αρκετά χρόνια.
Αιδοιοκολπική ξηρότητα: Η αιδοιοκολπική ξηρότητα εμφανίζεται σταδιακά και προκύπτει από την πτώση των γυναικείων ορμονών. Μπορεί να ευθύνεται για κολπίτιδα.
Προβλήματα ουροποιητικού: Οι ουρολοιμώξεις είναι πιο συχνές. Η ούρηση συχνά διαταράσσεται με διαρροή ούρων και συχνή επιθυμία για ούρηση.
Γενικά συμπτώματα: Οι εμμηνοπαυσιακές γυναίκες συχνά παραπονούνται για διάφορα συμπτώματα: πονοκεφάλους, κόπωση, αϋπνία, ευερεθιστότητα, άγχος, πόνος στις αρθρώσεις, διάχυτος και μεταβαλλόμενος, πιο έντονος το πρωί που μειώνεται με την κίνηση.
Διάγνωση της εμμηνόπαυσης
Η διάγνωση της εμμηνόπαυσης βασίζεται στην απουσία περιόδου για 12 μήνες σε μια γυναίκα περίπου 50 ετών. Δεν απαιτείται εξέταση σε μια συνηθισμένη κατάσταση.
Τι ονομάζετε «πρώιμη» εμμηνόπαυση;
Η εμμηνόπαυση μπορεί να εμφανιστεί σε μια γυναίκα σε αναπαραγωγική ηλικία πριν από την ηλικία των 40 ετών. Μπορεί να είναι συνέπεια μιας χειρουργικής επέμβασης (αφαίρεση των ωοθηκών για παράδειγμα), χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας… Μπορεί επίσης να οφείλεται σε πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια.
Σε αυτή την περίπτωση, η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης συνταγογραφείται ελλείψει αντένδειξης μέχρι την ηλικία των 50 ετών, για την αποφυγή επιπλοκών.
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ
Αποδραματοποιήστε την άφιξη της εμμηνόπαυσης
Πολλές γυναίκες στην εμμηνόπαυση παραπονιούνται για ακανόνιστους κύκλους και φοβούνται την άφιξη των εξάψεων. Αυτή είναι μια ευκαιρία να θυμόμαστε ότι τα σημάδια της κλιμακτηρίου δεν είναι συστηματικά και ποικίλλουν σε ένταση ανάλογα με το άτομο. Αν κάποιες γυναίκες βιώνουν όντως αυτή την κρίσιμη περίοδο άσχημα, άλλες – απαλλαγμένες από περιορισμούς, την εκμεταλλεύονται για να διατηρήσουν τη θηλυκότητά τους!
Απομυθοποιώντας την θεραπεία υποκατάστασης οιστρογόνου-προγεστίνης
Οι ενδείξεις και οι θεραπευτικοί τρόποι ορμονικής υποκατάστασης έχουν υποστεί πολυάριθμες ανατροπές τα τελευταία χρόνια. Ο αυξημένος κίνδυνος καρκίνου του μαστού έχει επισημανθεί (+ 6 περιπτώσεις ανά 1.000 γυναίκες που έλαβαν θεραπεία για 5 χρόνια). Όμως η αναλογία οφέλους/κινδύνου παραμένει υπέρ της έναρξης θεραπείας όταν οι κλιμακτηριακές διαταραχές (και ιδιαίτερα οι εξάψεις) έχουν αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Σε αυτή την περίπτωση, το όφελος από τη θεραπεία υποκατάστασης πρέπει να επανεκτιμάται κάθε χρόνο.
Συμβουλές στην ασθενή για έναν υγιεινό τρόπο ζωής
- Ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη στις διατροφικές ανάγκες σε ασβέστιο και βιταμίνη D. Στόχος, η πρόληψη της εμφάνισης υπερβολικού βάρους, καρδιαγγειακών ατυχημάτων και οστεοπόρωσης. Η διατροφή πρέπει να περιορίζεται σε κορεσμένα λίπη και να είναι πλούσια σε γαλακτοκομικά προϊόντα.
- Διατηρήστε ένα τακτικό επίπεδο σωματικής δραστηριότητας για να αποφύγετε την αύξηση βάρους, αλλά και να περιορίσετε τους καρδιαγγειακούς κινδύνους και τους κινδύνους για τα οστά.
- Βάλτε τέλος στο κάπνισμα, το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών ατυχημάτων και προάγει την ανάπτυξη οστεοπόρωσης.
Προτρέψτε σε τακτική ιατρική παρακολούθηση
Κάθε εμμηνοπαυσιακή γυναίκα πρέπει να κάνει τακτικούς ελέγχους:
- Μαστογραφία και ένα επίχρισμα τραχήλου της μήτρας κάθε δύο χρόνια.
- Γυναικολογική εξέταση κάθε χρόνο.
- Συστηματική ιατρική εξέταση σε περίπτωση μητρορραγίας.
- Έλεγχος χοληστερόλης αίματος κάθε χρόνο.
- Τακτική λήψη αρτηριακής πίεσης.
- Οστική πυκνομέτρηση σε περίπτωση σπονδυλικού κατάγματος ή ιστορικού περιφερικού κατάγματος. Στην τρέχουσα πρακτική, οι γυναίκες συχνά οφείλουν να κάνουν οστική μέτρηση στην μετεμμηνόπαυση για να αξιολογήσουν καλύτερα τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.
Ανακουφίστε τα συμπτώματα
Προτείνετε:
- Λιπαντικά τζελ για την ανακούφιση της κολπικής ξηρότητας.
- Συμπληρώματα διατροφής με βάση τις ισοφλαβόνες σόγιας ,σε περιπτώσεις που η γυναίκα παραπονιέται για εξάψεις και δεν μπορεί ή δεν θέλει να λάβει ορμονική θεραπεία. Η συνιστώμενη δόση είναι 75 mg ισοφλαβονών την ημέρα κατά μέσο όρο και πρέπει να αναμένουμε για αρκετές εβδομάδες για βελτίωση. Η βελτίωση της κολπικής ξηρότητας και των διαταραχών της διάθεσης μετά τη χρήση ισοφλαβονών σόγιας δεν έχει επισήμως αποδειχθεί. Ομοίως, οι ευεργετικές επιδράσεις στα καρδιαγγειακά και στα οστά μένουν να τεκμηριωθούν. Όπως και οι ορμονικές θεραπείες, οι ισοφλαβόνες σόγιας αντενδείκνυνται σε ασθενείς με ιστορικό καρκίνου του μαστού ή του ενδομητρίου.
Προτείνετε τη σειρά Femarelle® μια φυσική, μη-ορμονική λύση, για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης στα διάφορα στάδιά της, από το στάδιο της προεμμηνόπαυσης εώς την μετεμμηνόπαυση. Το Femarelle® προσφέρει στις γυναίκες την απαραίτητη αποτελεσματικότητα στοχεύοντας τους υποδοχείς οιστρογόνων με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση των κινδύνων, με σκοπό να προσφέρει μια καλύτερη ποιότητα ζωής σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η σειρά προϊόντων Femarelle® αποτελείται από 3 προϊόντα και στοχεύει στις ανάγκες κάθε ηλικιακής φάσης. Το Femarelle®Rejuvenate για τις γυναίκες άνω των 40 ετών, το Femarelle®Recharge για τις γυναίκες άνω των 50 ετών και το Femarelle®Unstoppable για τις γυναίκες άνω των 60 ετών. - Χρήση μαλακτικών και λιπαντικών κρεμών πλούσιες σε συστατικά που αναπληρώνουν τα λιπίδια και ανακουφίζουν την ξηρότητα στο δέρμα. Μη διστάσετε να προωθήσετε τα οφέλη των αντιγηραντικών καλλυντικών, για ενυδάτωση και πρόληψη των ρυτίδων. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, είναι σημαντικό να προτείνετε την επιμελή εφαρμογή αντηλιακών κρεμών.
Μην αμελείτε την ψυχολογική βοήθεια
Το ορόσημο των πενήντα είναι μερικές φορές δύσκολο να περάσει λόγω ορμονικών διαταραχών αλλά και προσωπικών αμφισβητήσεων. Σε περίπτωση έλλειψης ενθουσιασμού, ασυνήθιστης κόπωσης ή υποτίμησης του εαυτού κατά τη στιγμή της εμμηνόπαυσης, η ψυχολογική υποστήριξη – από απλή ακρόαση έως ψυχιατρική παρακολούθηση – μπορεί πάντα να βοηθήσει τη γυναίκα και να απαλύνει τα άγχη της.
Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός, Αρχισυντάκτρια PHARMACY management ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, Χαραμή ΑΕ
